Is dan God ook niet barmhartig?

(HC, zondag 4, vraag 11)

Er is niemand die verstandig is, er is niemand die God zoekt.

Rom 3:11



“De mens is niet onbekwaam tot geestelijk goed.Een mens heeft na de val een vrije wil.Als hij echt wil, dan kan hij goed doen.De val in Adam verdierf hem niet en als God gehoorzaamheid opeist, dan kan de mens die geven, want God eist het onmogelijke niet. Dat zou onrechtvaardig zijn.” *
Deze overtuiging ligt diep in onzer aller harten van nature. Wij betwisten God Zijn recht, om te eisen, wat wij niet volbrengen kunnen. Het is zulk een voor ons verstand onoplosbaar probleem: om eigen schuld verloren te gaan en uit vrije vrije genade zalig te worden.
Tegenwerping: Preek nu dat wij moeten bidden en dat God het dan geven zal; dat wij kloppen en dat de Heere dan opendoen zal! Dan zullen we die inwilligen en God zal al Zijn beloften vervullen.
Maar stel toch niet een mens totaal onbekwaam voor de eis van Gods wet! Dan beneemt u hem alle hoop en is in geheel uw prediking geen troost voor de onbekeerde, zo wordt geroepen. Dan blijven wij in onze onmacht liggen. Wat baat dan ons kerkgaan, ons bidden, ja geheel onze godsdienst?!
Antwoord:Maar lezers, is de zaligheid dan uit de werken of uit genade? En indien ze uit genade is, dan vallen al onze werken geheel weg. Gevoelt u dan niet, dat in geheel die voorstelling, dat God Zijn beloften zal vervullen, mits wij er om bidden onder voorwaarde dat we kloppen enz., de souvereine genade wordt niet gedaan?
En toch willen velen, zelfs onder de naam van Reformatorisch (Gereformeerd) te zijn, dit voorstellen, om, naar zij beweren, op zulk een wijze de ware leer hoog te houden en om de verantwoordelijkheid van de mens te handhaven.
Zij zijn er echter blind voor, dat hierdoor de natuurlijke mens hoe godsdienstig hij ook is, in slaap gesust wordt en op een zandgrond neergezet. Nee en nog eens nee, wij bidden, zoeken, kloppen niet; wij willen niet en kunnen niet.
Tegenwerping:Dus dan maar van de verantwoordelijkheid van de mens gezwegen? Achter onze onmacht wegschuilen?
Antwoord:Geachte lezers, als er ook maar enig begrip in ons was van de leer, die ons bij de oorsprong onzer ellende bepaalt, dan zouden ons schuldig weten.Omdat de verharding van ons hart, zelfs onder de rijkste bediening van het Evangelie, die ons de verlossing uit onze ellende aanprijst, om niet, zonder onze werken, eigen schuld is.Omdat het weigeren om uit genade gezaligd te worden, niettegenstaande de aanbieding van Christus in het Evangelie, ons oordeel eens verzwaren zal.
Nee, God kondigde onder het Nieuwe Verbond niet een nieuwe wet af, een soort wet, waarin Hij van ons geloof en bekering en bidden en zoeken en kloppen eist.Maar Hij blijft van ons eisen volmaakte gehoorzaamheid aan de wet, die Hij eens in Adams hart ingeschapen en van de Sinaï afgekondigd heeft.
En met al dat onwaarachtig voorwenden, dat God Zijn beloften aan allen gegeven heeft en ons, gedoopten, allen in het genadeverbond opnam en de zalig bed uit kracht van Zijn beloften verplicht is te geven, mits wij verbondsgehoorzaamheid realiseren en we gaan geloven en ons bekeren, laten we zien, bittere vijanden te zijn van Gods recht (waar de Heere recht op heeft). Wij eisen loon voor ons kerkgaan, voor ons bidden, voor onze godsdienst, ook al zeggen we, dat het alleen uit genade is.
Maar het is en blijft, zoals de catechismus zegt: God doet de mens geen onrecht als Hij volmaakte gehoorzaamheid aan de geschonden wet opeist, die we niet geven kunnen, omdat wij onbekwaam zijn tot enig goed en geneigd tot alle kwaad.
...
Doen wij met deze leer ook maar iets te kort aan de verantwoordelijkheid van de mens? Allerminst!

(de Heidelbergse Catechismus, blz 43,44 - ds. G.H. Kersten)(* dit is een korte samenvatting van het denken zoals van Pelagius)